تبلیغات
امیرالمومنین - تولید ملی در آیینه نهج البلاغه ( قسمت دوم )

تولید ملی در آیینه نهج البلاغه ( قسمت دوم )

ارسال شده توسط رسول گ.م | در چهارشنبه 15 شهریور 1391 | نظرات ( )

همواره در اسلام بر خود كفایی در زمینه های گوناگون تاكید شده است و این امر در سیره ی پیشوایان ما نیز كاملا مشهود می باشد شاید معروف ترین آن را بتوان به كار حضرت علی (ع) در باغات خود و حفر چاه های آب توسط آن عزیز برشمرد.

تولید ملی و خود كفایی در قرآن نیز ذكر گردیده است و هم چنین در برادر قرآن، كتاب نفیس و ارزشمند نهج البلاغه نیز تولید ملی بسیار ارزشمند ذكر شده است كه ما در اینجا به سه مقوله ی مهم و كلیدی در تولید ملی كه عبارتند از بخش كشاورزی، صنعت و تجارت می پردازیم و آنچه كه در ادامه ذكر می شود حاكی از تاكید حضرت علی (ع) بر حمایت از این سه فاكتور مهم تولیدی در نهج البلاغه می باشد.

در قسمت دوم و پایانی درباره تجارت و حمایت از تجار برای رسیدن به تولید ملی ایده آل مطالبی را ذكر می نماییم.

تجارت‏
عرب پیش از اسلام فن تجارت را به خوبى مى‏دانست،قرآن - در سوره قریش - به همین نكته اشاره دارد:لا یلاف قریش ایلافهم رحلة الشتاء والصیف براى الفت دادن قریش - الفتشان به هنگام كوچ زمستان و (1) تابستان وقتى كه رسول خدا به مدینه منوره مهاجرت كردند تاجران یهودى در این شغل فعالیت مى‏كردند اهل یثرب كشاورزى مى‏كردند و در كنار رسول خدا تعدادى از مهاجرین بودند كه در تجارت كار آزموده و مجرب بودند.
وقتى كه پیامبر پیمان برادرى را بین مهاجرین و انصار برقرار كرد مسلمانان بر شریانهاى اقتصادى مدینه مسلط شدند انصار به كشاورزى مى‏پرداختند و مهاجرین به تجارت بنابراین دشمنى یهود با رسول خدا از اینجا شروع شد زیرا این كار حیات اقتصادى آنان را به طور جدى تهدید مى‏كرد به هر حال تجارت پیشرفت زیادى كرد و وقتى كه قلمرو حكومت اسلامى گسترش یافت و ثروتهاى زیادى در دست مسلمانان جمع شد اسلام به دو منظور تشویق به تجارت مى‏كرد:
اول:از این ثروتها(سرمایه‏ها) در جاهاى مناسب خود بهره بردارى شود و در یكجا جمع نگردد و بى مصرف باقى نماند.
دوم:براى صدور اسلام به سرزمینهایى كه با اسلام آشنایى نداشتند زیرا بسیارى از كشورهاى اسلامى امروز مانند اندونزى به دست تاجران مسلمان به دین اسلام در آمدند.
بر همین اساس اسلام به تجارت اهمیت داد و علاوه بر ویژگى اقتصادى به آن وجهه دینى و تبلیغى نیز بخشید این دو ویژگى(اقتصادى و تبلیغى) چنان به هم گره خوردند كه جدایى بین آنان ممكن نبود زیرا تجارت نیازمند روابط اجتماعى بین كشورها بود و اسلام موجب مى‏شد كه تاجران مسلمان در آن كشورها پایگاه اقتصادى پیدا كنند.
بدین ترتیب تبلیغ در تجارت تاثیر گذاشت اما تأثیر تجارت بر تبلیغ امرى واضح و روشن بود زیرا پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله از همان آغاز به اهمیت تجارت پى برد به خصوص كه خود در این زمینه تجربه شخصى داشت و پیش از بعثت تجارت مى‏كرد.
امام على علیه‏السلام نیز به پیروى از رسول اكرم صلى الله علیه و آله به تجارت اهمیت مى‏داد و مسلمانان را به آن تشویق مى‏كرد و مى‏فرمود:

تعرضوا للتجارة فان فیها غنى لكم عما فى ایدى الناس‏
به تجارت بپردازید.كه شما را از آنچه در دست مردم است بى نیاز مى‏گرداند. (2)
مسلمانان غیر عرب را نیز به تجارت وامى داشت زیرا آنان از ویژگى زندگى در كشورهاى دیگر آگاهى داشتند از این رو مى‏توانستند به این كار بپردازند و امام علیه‏السلام خطاب به آنان مى‏فرماید:

أتجروا بارك الله لكم فانى سمعت رسول الله(ص) یقول:الرزق عشرة اجزاء تسعة اجزاء فى التجارة و واحدها فى غیرها .
تجارت كنید خداوند به شما خیر و بركت دهد من از رسول خدا(ص) شنیدم كه مى‏فرمود:روزى ده جزء دارد كه نه جزء آن در تجارت است و یك جزء در دیگر كارهاست آنگاه امیر المومنین زیبایى كار تجارت را یاد (3) آورى مى‏كند كه چگونه تاجر براى اینكار به دریا سفر مى‏كند و توجه همگان را به سیاحت لذتبخش جلب مى‏كند مى‏فرماید:
ما أجمل فى الطلب من ركب البحر للتجارة؛ چه زیباست كه انسان براى طلب روزى به دریا سفر كند و به تجارت بپردازد. (4)

حمایت از تاجران

حكومت اسلامى باید از تاجران و صنعتگران به یك اندازه حمایت كند زیرا این دو كار به هم وابسته است تاجر از كالاى صنعتى بهره مى‏برد و آن را یا در محل به فروش مى‏رساند و یا به شهرهاى دیگر مى‏برد از آنجا كه تاجران همیشه در معرض خطرند به همین جهت باید از حمایت ویژه دولت برخوردار باشند به خصوص كه هر كسى نمى‏تواند مانند آنان كالا را از جایى به جاى دیگر ببرد اگر كالا مدتى در دست صاحبش بماند ممكن است تلف شود و از بین برود همچنین نمى‏توان كشور تولید كننده و مصرف كننده را براى خرید و فروش یكجا جمع كرد لذا امام مى‏فرماید:

وبلاگ امیرالمومنین - Www.Alimola.Mihanblog.Com

فانهم مواد المنافع و اسباب المرافق و جلابها من المباعد و المطارح فى برك و بحرك سهلك و جبلك و حیث لا یلتئم الناس لمواضعها و لا یجترئون علیها. (5)
آنان مایه‏هاى سودند و ابزار راحتى و آسایش را براى مردم فراهم مى‏آورند؛ واز دیار دور و نزدیك كشور تو خشكى و دریا و سرزمینهاى هموار و كوهساران صعب العبور را در مى‏نوردند و آن كالاها كه در دسترس مردم نیست فراهم مى‏آورند؛ جاهایى كه مردم با آن آشنایى ندارند و جرات رفتن بدانجا را ندارند.
وقتى ارزاق مردم در دست تجار باشد ممكن است كه دست به اعمال زشت و مخالف با حس انسان دوستى بزنند پس كارگزار باید مراقب باشد.امام على(ع) در این خصوص به مالك مى‏نویسد:

و تفقد أمورهم بحضرتك و فى حوا شى بلادك و اعلم من ان فى كثیر منهم ضیقا و شحا و احتكار للمنافع و تحكما فى البیاعات و ذالك باب مضرة للعامة و عیب على الولاة؛ (6)
پس به كار آنان چه در مركز حكومت و چه در شهرهاى دیگر كشور رسیدگى كن و بدان كه بسیارى از آنان در داد و ستد بیش از اندازه سختگیرند و بخلى زشت دارند و به منظور سودجویى بیشتر كالا را احتكار مى‏كنند و به دلخواه نرخ گران مى‏بندند این كار به توده مردم آسیب مى‏رساند. و مایه عیب و ننگ كارگزاران است.
بنابراین ضیق -(سختگیرى در داد ستد)-،شح -(بخل)- واحتكار-(پنهان كردن كالاى اساسى)- هر سه پدیده هایى هستند كه آثارى بدى بر جامعه مى‏گذارند و باید با آنها مبارزه كرد تا ریشه كن شوند این امر زمانى ممكن خواهد بود كه با نظارت همیشگى كارهاى تاجران را مورد رسیدگى قرار داد و هشدار، راهنمایى لازم را به آنان گوشزد كرد.

پی نوشتها:

1- سوره قریش -1-2

2- كلینى:كافى 5/149/9

3- كلینى كافى 5/149/9

4- همان ماخذ 5/318/59

5- نامه‏ها:53

6- نهج البلاغه:نامه‏ها:53

 برگرفته شده از كتاب اندیشه های اقتصادی در نهج البلاغه
 تهیه و تنظیم: وبلاگ امیرالمومنین




ارسال شده در: نهج البلاغه مولا ،

گالری تصاویر

معرفی کتاب

بحث غدیر خم از نظر قرآن شریف

عبدالكریم نیرى (بروجردى ).
چاپ اول : چاپ حكمت , قم , حدود سال 1353ش .
چاپ دوم : انتشارات نور فاطمه (س ), تهران , سال 1402ق , سال 1361ش .
كتاب پس از مقدمه ابتدا خلاصه اى از واقعهء غدیر خم و سپس بحث غدیر از نظر قرآن است كه سه آیه را مطرح مى نماید ...

خدمات چند رسانه ای علوی

دانلود نقشه غدیر

این نقشه که به صورت فلش تهیه شده است و در آن اطلاعات جالب و زیبایی از جمله: راه حج پیامبر ...

دانلود خطبه غدیر برای موبایل

نرم افزار خطابه غدیر بر روی تلفن همراه، با زبان برنامه نویسی جاوا طراحی و اجرا شده، تا دامنه ...

تم امام علی (ع) برای گوشی های سونی اریکسون

دریافت تم امام علی (ع) با موضوعیت غدیر خم برای گوشی های سونی ...

دانلود کلیپ پیمان با غدیر

دریافت کلیپ پیمان با غدیر با فرمت wmv برای عاشقان آن حضرت ...

کلیپ صلوات بر امیرالمومنین علیه السلام ویژه عید غدیر

دریافت کلیپ صلوات بر امیرالمومنین علیه السلام ویژه عید غدیر ...

کلام امیر

تبلیغات

 

مانده تا غدیر

 

جستجو در مطالب

 

نظرسنجی

 

آمار

 

درباره وبلاگ

 

موضوعات مطالب

 

خبرنامه